ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ “ವಾಟ್ಸ್ಯಾಪ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ” ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬರಹ (ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಗತವಿದೆ)
ಬರಹ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶೆಟ್ಟಿ
ಇಸ್ರೇಲ್– ಅಮೇರಿಕಾ– ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷ: ಭಾರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಯುದ್ಧ ಅಂದರೆ ಏನು..?
ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಜನತೆಗೆ ಯುದ್ಧ ಅಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದರ ನಿಜವಾದ ಅನುಭವವೇ ಇಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧಗಳು ಬಿಡಿ, ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬಾಂಬ್ ಆದರೂ ಬಿದ್ದಿದೆಯೆ? ಇಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆಡೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆದರೆ ನಾವು ಯಾರದೋ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸುತ್ತೇವೆ, ಕೆಲವರು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಆಗುವ ಸಾವು–ನೋವು, ಅನಾಹುತಗಳು, ದುರ್ಘಟನೆಗಳು, ಆಗುವ ನಷ್ಟಗಳು ಎಷ್ಟು ಭಯಾನಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಕೆಲ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹಣದಿಂದಲೂ, ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತುಂಬಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯವರು ಸತ್ತರೆ ಆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಯಾರು ತುಂಬಿಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯ?
ಯುದ್ಧ ನಡೆದರೆ ಅದರ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವು–ನೋವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರದೋ ಗಂಡ, ಯಾರದೋ ಮಗ, ಯಾರದೋ ಅಪ್ಪ, ಯಾರದೋ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಇರುವುದೆ? “ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪ, ಮಗ, ಮೊಮ್ಮಗ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ!” ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕೆಲವರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಾಯುವವರು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯವರೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು.
ಯುದ್ಧವೆಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ಇರಾಕ್–ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆ. ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಅನಾಹುತ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯದ ನಡುವೆ, ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಅಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಾನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಬಿದ್ದು ಜೀವ ಉಳಿದ ಅನುಭವವೂ ನನಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಅಪ್ಪ, ಮಗ ಅಥವಾ ಮೊಮ್ಮಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತಾಗ, ಅವರ ಶವ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಇರಾಕಿ ಸೈನಿಕರ ಕುಟುಂಬದವರು ಎದೆ ಬಡಿದು ಕೂಗಾಡಿ ಅತ್ತ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಸುತ್ತುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯವರು, ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಂತರು. ನಮಗೆ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ಇಲ್ಲ. ಚಿನ್ನದಂತಹ ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗಿದೆ. ದೇವರು ನಮಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಂದರ ನಾಡನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ! ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದನ್ನೂ, ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವುದನ್ನೂ ನಾವು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಯಾಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಅಂದರೆ — ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದೇ ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಜಾತಿ–ಧರ್ಮ ದ್ವೇಷದ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಮಾಜದ್ರೋಹಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಕೆಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶಾಪದಂತಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಜಾತಿ–ಧರ್ಮದ ದ್ವೇಷದ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ, ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನದ ವಾತಾವರಣ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು ನಾವು — ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೇ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಾದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಬರಹಗಾರರು, ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಾರರು, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವತಾವಾದಿಗಳು. ಯುದ್ಧ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಬಾರದು; ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ ಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಒಂದು ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿ, ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳಿತು. — ಬರ್ನಾಡ್ ಡಿಕೋಸ್ತಾ,ಕುಂದಾಪುರ, ಸಂಪಾದಕರು
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಜಗತ್ತಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯುದ್ಧ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಣಾಮ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಇರಾಕ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಕುವೈತ್, ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ದೇಶಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆದಾರರು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ತರಕಾರಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹಾಲು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನದ ಖರ್ಚು ನೇರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಜೀವನದ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಕೂಡ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಳಿತಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಮೊದಲ ಪರಿಣಾಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕ, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ತರಬೇತಿ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಸಂಬಂಧಿತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸುವುದು ಹಲವಾರು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ದೂರ ಇಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೂ ಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಯುವಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಅವಕಾಶವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಯುವಕರು ಅಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ, ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವಮಾನಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನೇಕ ಜನರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಬದುಕಿಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ “ಭಾರತೀಯರು” ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಕತಾರ್, ಕುವೈತ್, ಓಮಾನ್ ಮತ್ತು ಬಹರೇನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಯುದ್ಧದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾದರೆ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು. ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಹಣದ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ವಿದೇಶಿ ಹಣದ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕುಗ್ಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಧನಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯುದ್ಧಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವೇಗವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಕುಗ್ಗಿದರೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ವೇಗವೂ ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲದ ಸರಬರಾಜು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಬಹುದು. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಮದು ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಸರ್ಕಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೋದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅಡಿಗೆಮನೆಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಟಿವಿ ಪರದೆಗಳ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಯುದ್ಧದ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ “ಯುದ್ಧ ಬೇಕು” ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಹಾಕುವುದೂ ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧದ ನಿಜವಾದ ಬೆಲೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೇ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೆಲೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿಯಾದ ತರಕಾರಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಪೋಷಕರ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ — ಯುದ್ಧದ ನಿಜವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಯುದ್ಧದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಗುಂಡುಗಳು ಸಿಡಿಯುತ್ತಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕೊನೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಸೋತವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ — ಆದರೆ ಅದರ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೇ.
ಕೊನೆಗೆ ಮಾನವ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿ ಯುದ್ಧವಲ್ಲ — ಮಾತುಕತೆ, ಸಂಧಾನ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ.