ಬೆಂಗಳೂರು/ಮಂಗಳೂರು: ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಥಾರಿಟಿ (GBA) ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ.
ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ಜನ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣ (ABC) ನಿಯಮಗಳು 2023 ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಕ್ರೌರ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ 1960 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಭಾರಿ ದಂಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡದ ವಿವರಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
೧. ಲೈಸೆನ್ಸ್, ವಾರ್ಷಿಕ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಿತಿ
- ಕಡ್ಡಾಯ ಪರವಾನಗಿ: 3 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪರವಾನಗಿ (ಲೈಸೆನ್ಸ್) ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಪಾಲಿಕೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ದೃಢೀಕರಣ ಪತ್ರ ಪಡೆದು ಇದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕು
- ವಾರ್ಷಿಕ ನವೀಕರಣ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ಈ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬೇಕು.
- ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಿತಿ: ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವಂತ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 3 ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು (Indie Dogs) ಅಥವಾ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ 10 ನಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಸಾಕಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿ: ನಾಟಿ ನಾಯಿಗಳು (Indie) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಿದ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರಲಿದೆ
ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್, ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಮತ್ತು ಸಂತಾನಹರಣ ಕಡ್ಡಾಯ
- ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆ: ಪ್ರತಿ ಸಾಕು ನಾಯಿಗೂ ಮಾಲೀಕರ ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್ ಅಳವಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೇಬೀಸ್ ನಿರೋಧಕ ಲಸಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಶುವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸಿರಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಲಸಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (Vaccination Certificate) ತೋರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಕಡ್ಡಾಯ ಸಂತಾನಹರಣ: ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ (ನಾಯಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ) ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸದ ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸಂತಾನಹರಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ (Sterilisation) ಮಾಡಿಸಿರಬೇಕು. ನಾಯಿ ತಳಿಗಾರರು (Breeders) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರ ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ಟ್ರೇಡ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ೩. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರಿ ದಂಡ
- ಬಾರು (Leash) ಬಳಕೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ಪಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬಿಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಹೊರಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಾಗ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೆಲ್ಟ್/ಬಾರು (Leash) ಧರಿಸಿರಬೇಕು.
- ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ದಂಡ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕು ನಾಯಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಾಲೀಕರೇ ತಕ್ಷಣ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು. ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಉಪಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ₹೧,೦೦೦ ದಿಂದ ₹೫,೦೦೦ ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ನಾಯಿಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಶಿಕ್ಷೆ: ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆ, ಖಾಲಿ ಸೈಟು ಅಥವಾ ಕಸದ ರಾಶಿಗಳ ಬಳಿ ಅನಾಥವಾಗಿ ಬಿಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ. ಮಾಲೀಕರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾದರೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹೫೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ೫ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುವುದು೪. ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ
- ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಳು (RWA) ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಲಿಫ್ಟ್ ಬಳಕೆಗೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ (Common Areas) ನಾಯಿಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೇಂಟೆನೆನ್ಸ್ ಶುಲ್ಕ/ಡೆಪಾಸಿಟ್ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮಾಲೀಕರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲೀಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
- ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕೆಲವು ಅತಿ ಕ್ರೂರ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ತಳಿಯ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರಾಟ್‌ವೈಲರ್, ಜರ್ಮನ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕಠಿಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ತರಲು ಜಿಬಿಎ (GBA) ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆ: ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದೇ ತಮ್ಮ ನಾಯಿಗಳ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಲಸಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ