ಶಬ್ಬೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಪತ್ರಕರ್ತ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ
“ Education is not preparation for life; education is life itself, and every child deserves it ” ಎಂಬ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಚಿತ್ರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಶಾಲಾ ಬ್ಯಾಗ್ ಹೊತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವು ಅನೇಕ ಮಂದಿಗೆ ಮನಸೂರೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮದ ಶಕ್ತಿ.
ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಬದುಕು
ತಜ್ಞರು ಹೇಳುವಂತೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬದುಕಿಗೆ ತಯಾರಿ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು, ಅದನ್ನೇ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ. ಮಗು ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಕಲಿಕೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ನೀಡುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೇ ಆ ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಶಿಕ್ಷಣದ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕುಟುಂಬ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಅಶಿಕ್ಷಣ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಶಾಲೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದರೆ, ಬದುಕಿನ ಬಾಗಿಲೂ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಸಮಾವೇಶಿತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯತೆ
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಈಗ Inclusive Education ಅಂದರೆ ಸಮಾವೇಶಿತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಬೆಳೆಯುವುದು ಎಂಬುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ರ್ಯಾಂಪ್ಗಳು, ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತ ಉಪಕರಣಗಳು, ಹಾಗೂ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಕಲ್ಪಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು
ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಕ್ಕಾಗಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿವೆ.
ರೈಟ್ ಟು ಎಜ್ಯುಕೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್ (RTE): 6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸುವ ಕಾನೂನು.
ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನ: ಶಾಲಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ, ವಿಶೇಷ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು.
ಮಧ್ಯಾನ್ನ ಊಟ ಯೋಜನೆ: ಶಾಲಾ ಹಾಜರಾತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರ ನೀಡಲು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆ.
ಬಾಲಕಿಯರ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳು: ಹುಡುಗಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, ಸೈಕಲ್ ಯೋಜನೆ, ಉಚಿತ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರ ವಿತರಣೆ.
ಆದರೆ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಪೋಷಕರ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಡತನ, ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಮಿಕತೆ ಮುಂತಾದ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿನ ನಿಜವಾದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಪೋಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾರಂಭ ಪೋಷಕರ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಪೋಷಕರು ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಬದಲು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ದೂರವಾದ ಮಗು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಹಿಂದುಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೋಷಕರಿಗೂ ಬರಬೇಕು.
ಮಗುವಿನ ಕಲಿಕೆ, ಹಾಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಪೋಷಕರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಕಲಿತಾನೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಓದುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡಾ ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ
ಗುರು ದೇವೋ ಭವ ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು, ಕನಸು ಕಾಣುವ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಇಂದು ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನವೀನ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ, ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಕಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆ.
ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯ
ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇವಲ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಲ್ಲ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾಜವೇ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಅವರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದಾನಿಗಳ ಸಹಕಾರ, ಎನ್ಜಿಒಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಿಕೆ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾಗಿದೆ.
ಒಬ್ಬ ಮಗು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರೆ, ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಸಮಾಜ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಸಮಾಜ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ದೇಶವೇ ಪ್ರಗತಿಪಥದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಕನಸು – ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೂ ವೈದ್ಯ, ಇಂಜಿನಿಯರ್, ಶಿಕ್ಷಕ, ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ಕಲೆಗಾರನಾಗುವ ಕನಸು ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಕನಸು ಸಾಕಾರವಾಗುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ. ಬಡತನ, ಅಜ್ಞಾನ, ಲಿಂಗಭೇದ, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಒಂದು ಮಗು ತನ್ನ ಕನಸನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಶಿಕ್ಷಣವು ಬದುಕಿನ ನೆಲೆಗಟ್ಟಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವಿಗೂ ಅದನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಶಾಲೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಬೇಡಿ – ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಮುಚ್ಚಬೇಡಿ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗು ಶಾಲೆಗೆ – ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಎಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಮಾನತೆ, ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ.